Kod B na zwolnieniu lekarskim w ciąży
Lekarz wpisuje na e-ZLA kod literowy B, gdy niezdolność do pracy przypada w okresie ciąży. To ten kod, a nie wiedza pracodawcy o ciąży, jest podstawą do zastosowania stawki 100 procent i dłuższego okresu zasiłkowego. Jeśli pracownica poinformowała o ciąży, a na zaświadczeniu kodu B brakuje, nie zmieniaj stawki na własną rękę: poproś pracownicę o kontakt z lekarzem, który wystawił zaświadczenie, w sprawie jego korekty. Dopiero poprawione e-ZLA daje podstawę do rozliczenia według zasad dla ciąży.
Kod B jest informacją o stanie zdrowia, więc należy do danych szczególnie chronionych. Widzi go kadrowa, która rozlicza zwolnienie, ale nie powinien trafiać do kierownika zespołu ani do wspólnego kalendarza nieobecności. Więcej o zasadach dostępu piszemy na stronie o bezpieczeństwie.
- kod B: niezdolność do pracy przypadająca w okresie ciąży,
- podstawa stawki 100 procent i okresu zasiłkowego 270 dni,
- brak kodu przy zgłoszonej ciąży: korekta zaświadczenia u lekarza, nie zmiana stawki przez kadry.
Wynagrodzenie chorobowe i zasiłek w ciąży: 100 procent podstawy
Zgodnie z art. 92 Kodeksu pracy za czas niezdolności przypadającej w okresie ciąży pracownica zachowuje prawo do 100 procent wynagrodzenia chorobowego. Limit dni płatnych przez pracodawcę jest taki sam jak przy innych chorobach: 33 dni w roku kalendarzowym, a 14 dni u osób, które skończyły 50 lat, od roku następującego po roku urodzin. Dni zwolnienia w ciąży wliczają się do tego limitu razem z innymi zwolnieniami z tego roku. Po wyczerpaniu limitu przysługuje zasiłek chorobowy, również w wysokości 100 procent podstawy.
Stawka 100 procent obowiązuje także w czasie pobytu w szpitalu, jeśli niezdolność przypada w okresie ciąży. W zwykłej chorobie pobyt w szpitalu obniża świadczenie do 70 procent, przy kodzie B tego obniżenia nie ma. To jedno z najczęstszych miejsc błędu, bo program płacowy stosuje stawkę szpitalną automatycznie, jeśli dostanie tylko informację o hospitalizacji. Kwoty możesz sprawdzić w naszym kalkulatorze zwolnienia lekarskiego.
| Sytuacja | Zwykła choroba | Niezdolność w ciąży (kod B) |
|---|---|---|
| Wynagrodzenie chorobowe | 80 procent | 100 procent |
| Pobyt w szpitalu | 70 procent | 100 procent |
| Zasiłek chorobowy po limicie | 80 procent | 100 procent |
| Okres zasiłkowy | 182 dni | 270 dni |
Podstawa wymiaru w ciąży liczona tak samo jak przy chorobie
Stawka jest wyższa, ale sposób ustalenia podstawy się nie zmienia. Podstawą jest przeciętne miesięczne wynagrodzenie z 12 miesięcy kalendarzowych poprzedzających miesiąc powstania niezdolności, po odjęciu 13,71 procent składek finansowanych przez pracownicę. Przy pracownicy zatrudnionej krócej bierze się pełne miesiące zatrudnienia. Jeśli pracownica wraca na kolejne zwolnienie, a przerwa między niezdolnościami jest krótka, podstawy nie ustala się od nowa, co w ciąży zdarza się często, bo zwolnienia następują jedno po drugim.
Okres zasiłkowy 270 dni i osobne liczenie ciąży
Okres zasiłkowy przy niezdolności w okresie ciąży wynosi 270 dni, zamiast zwykłych 182. Różni się też sposób sumowania okresów. Przy zwykłej chorobie do jednego okresu zasiłkowego wlicza się wszystkie okresy nieprzerwanej niezdolności oraz okresy niezdolności przypadające przed przerwą nie dłuższą niż 60 dni, bez względu na przyczynę. Wyjątkiem jest właśnie ciąża: niezdolność przypadająca w okresie ciąży nie łączy się w jeden okres zasiłkowy z niezdolnością z innej przyczyny. Wcześniejsze zwolnienie z powodu grypy nie skraca więc okresu zasiłkowego przysługującego w ciąży.
To ma znaczenie przy planowaniu. Kadrowa, która liczy okres zasiłkowy wspólnie dla wszystkich zwolnień, może błędnie uznać, że pracownica zbliża się do końca okresu zasiłkowego. Szczegóły tego rachunku opisujemy we wpisach o tym, jak wygląda ciągłość zwolnienia lekarskiego i co dzieje się pod koniec okresu zasiłkowego.
Obowiązki pracodawcy przy zwolnieniu w ciąży
Pracownica w ciąży korzysta ze szczególnej ochrony stosunku pracy z art. 177 KP: pracodawca nie może wypowiedzieć ani rozwiązać z nią umowy, poza wyjątkami wskazanymi w przepisie. Umowa na czas określony, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, przedłuża się do dnia porodu. Zwolnienie lekarskie nie zmienia tych zasad, ale wpływa na to, kto wypłaca świadczenie i jak długo.
- Rozlicz wynagrodzenie chorobowe w wysokości 100 procent do wyczerpania limitu 33 albo 14 dni.
- Po limicie wypłać zasiłek 100 procent, jeśli zgłaszasz do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 osób, albo przekaż do ZUS zaświadczenie płatnika Z-3.
- Oznacz w programie płacowym składnik jako świadczenie w ciąży, żeby hospitalizacja nie obniżyła stawki.
- Po niezdolności trwającej ponad 30 dni skieruj pracownicę na badanie kontrolne przed powrotem do pracy, zgodnie z art. 229 § 2 KP.
- Zaplanuj zastępstwo na dłuższy okres: zwolnienie w ciąży często przechodzi bezpośrednio w urlop macierzyński.