Choroba w trakcie zatrudnienia, która trwa po jego zakończeniu
Najczęstszy scenariusz wygląda tak: pracownik zachorował, gdy umowa jeszcze trwała, a zwolnienie sięga poza datę rozwiązania. Do ostatniego dnia zatrudnienia rozliczasz go normalnie, czyli wynagrodzenie chorobowe z art. 92 Kodeksu pracy do wyczerpania limitu 33 dni w roku (14 dni u osób, które skończyły 50 lat, od roku następującego po roku urodzin), a po limicie zasiłek chorobowy. Od dnia następującego po rozwiązaniu umowy pracownik nie ma już tytułu do wynagrodzenia od Ciebie, a świadczenie za dalsze dni to zasiłek chorobowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia.
Choroba nie przedłuża umowy. Umowa na czas określony kończy się w dniu, na który ją zawarto, a wypowiedzenie złożone przed chorobą biegnie dalej. Wyjątkiem, który warto znać, jest ciąża: umowa na czas określony, która uległaby rozwiązaniu po upływie trzeciego miesiąca ciąży, przedłuża się do dnia porodu (art. 177 § 3 KP). Szczegóły choroby w okresie wypowiedzenia opisujemy we wpisie o tym, jak wygląda zwolnienie lekarskie na wypowiedzeniu.
- do dnia rozwiązania: wynagrodzenie chorobowe albo zasiłek wypłacany według zwykłych zasad,
- od dnia następnego: zasiłek po ustaniu tytułu ubezpieczenia, bez wynagrodzenia od pracodawcy,
- ochrona z art. 41 KP dotyczy wypowiadania umowy w czasie nieobecności, nie wydłuża umowy, która kończy się z mocy prawa.
Kiedy przysługuje zasiłek chorobowy po ustaniu tytułu ubezpieczenia
Ustawa zasiłkowa z 25 czerwca 1999 r. przyznaje zasiłek także osobie, która stała się niezdolna do pracy dopiero po zakończeniu zatrudnienia. Warunek podstawowy: niezdolność powstała nie później niż 14 dni od ustania tytułu ubezpieczenia, a przy chorobie zakaźnej o okresie wylęgania dłuższym niż 14 dni (kod E na zaświadczeniu) nie później niż 3 miesiące. Zasiłek za okres po ustaniu tytułu przysługuje najwyżej przez 91 dni. Obecne brzmienie ustawy stawia też warunek dotyczący nieprzerwanego czasu trwania niezdolności powstałej po ustaniu zatrudnienia, dlatego przy krótkich zwolnieniach sprawdź aktualne brzmienie art. 7.
Zasiłek po ustaniu tytułu nie przysługuje między innymi wtedy, gdy były pracownik ma ustalone prawo do emerytury lub renty z tytułu niezdolności do pracy, kontynuuje lub podjął działalność zarobkową albo ma prawo do zasiłku dla bezrobotnych. To ZUS ocenia te przesłanki, ale kadrowa, która zna historię zatrudnienia, często jako pierwsza widzi, że wniosek może zostać odrzucony.
| Sytuacja | Kto wypłaca | Uwagi |
|---|---|---|
| Choroba w trakcie umowy, dni do rozwiązania | Pracodawca | wynagrodzenie chorobowe, potem zasiłek |
| Choroba w trakcie umowy, dni po rozwiązaniu | ZUS | zasiłek po ustaniu tytułu |
| Niezdolność do 14 dni po rozwiązaniu | ZUS | najwyżej 91 dni po ustaniu tytułu |
| Choroba zakaźna, kod E, do 3 miesięcy po rozwiązaniu | ZUS | wymagany kod E na e-ZLA |
Kto wypłaca zasiłek byłemu pracownikowi
Nawet jeśli Twoja firma zgłasza do ubezpieczenia chorobowego ponad 20 osób i na co dzień sama wypłaca zasiłki, zasiłek za okres po ustaniu zatrudnienia wypłaca ZUS. Twoja rola nie znika jednak z chwilą rozwiązania umowy. ZUS potrzebuje danych o wynagrodzeniu, z którego liczy podstawę, i to Ty je masz. Podstawę zasiłku ustala się z przeciętnego miesięcznego wynagrodzenia z 12 miesięcy poprzedzających miesiąc powstania niezdolności, po odjęciu 13,71 procent składek finansowanych przez ubezpieczonego. Jeśli chcesz sprawdzić kwoty przed wypełnieniem dokumentów, skorzystaj z naszego kalkulatora zwolnienia lekarskiego.
Zasiłek za dni po rozwiązaniu wynosi 80 procent podstawy, 70 procent za pobyt w szpitalu i 100 procent przy niezdolności w okresie ciąży. Więcej o samym świadczeniu, jego wysokości i okresie zasiłkowym piszemy na stronie o tym, jak działa zasiłek chorobowy.
Obowiązki byłego pracodawcy krok po kroku
Po rozwiązaniu umowy lista zadań jest krótka, ale każde z nich ma konsekwencje dla byłego pracownika. Opóźnione zaświadczenie płatnika oznacza opóźniony zasiłek, a błąd w świadectwie pracy przenosi się na rozliczenia u kolejnego pracodawcy.
- Zamknij rozliczenie chorobowe na dzień rozwiązania umowy: dni po tej dacie nie trafiają na listę płac.
- Wypełnij zaświadczenie płatnika Z-3, gdy ZUS o nie poprosi albo gdy były pracownik złoży wniosek o zasiłek za okres po ustaniu zatrudnienia.
- W świadectwie pracy wpisz okres, za który pracownik otrzymał w roku ustania zatrudnienia wynagrodzenie chorobowe z art. 92 KP. Nowy pracodawca odejmuje te dni od limitu 33 albo 14 dni.
- Nie ignoruj e-ZLA, które wpływa do profilu płatnika po dacie rozwiązania umowy. Zaświadczenie z Twoim NIP-em mogło zostać wystawione na podstawie nieaktualnych danych i warto je odnotować w dokumentacji.
- Zachowaj dokumentację wynagrodzeń z ostatnich 12 miesięcy w formie, z której szybko przygotujesz dane do Z-3.
Błędy, które opóźniają zasiłek byłego pracownika
Najwięcej kłopotów sprawia rozliczenie dni na granicy umowy. Zdarza się, że wynagrodzenie chorobowe zostaje naliczone za cały okres zwolnienia, także po dacie rozwiązania, bo kadrowa pracuje na zaświadczeniu, a nie na kalendarzu zatrudnienia. Drugi błąd to brak informacji o dniach wynagrodzenia chorobowego w świadectwie pracy, przez który następny pracodawca rozlicza limit od zera. Trzeci to Z-3 wypełnione z pominięciem składników, które wchodzą do podstawy, albo z miesiącami, w których pracownik przepracował mniej niż połowę czasu. Każdy z tych błędów da się wychwycić przy zamykaniu teczki pracownika, jeśli rejestr zwolnień jest powiązany z datami zatrudnienia i z historią wynagrodzeń.