Art. 92 Kodeksu pracy i limit 14 dni
Art. 92 KP stanowi, że za czas niezdolności do pracy wskutek choroby pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia chorobowego finansowanego przez pracodawcę przez łącznie 33 dni w ciągu roku kalendarzowego. U pracownika, który ukończył 50. rok życia, limit wynosi 14 dni, ale dopiero od roku kalendarzowego następującego po roku, w którym pracownik skończył 50 lat. Od 15. dnia niezdolności w roku kalendarzowym przysługuje mu już zasiłek chorobowy z ustawy zasiłkowej z 25 czerwca 1999 r. Wysokość świadczenia się nie zmienia: nadal jest to co do zasady 80 procent podstawy, 100 procent w ciąży i przy wypadku w drodze do pracy lub z pracy, 70 procent za pobyt w szpitalu, jeśli tak wynika z zaświadczenia.
- Zmienia się podmiot, który finansuje świadczenie, a nie jego kwota.
- Podstawę liczy się tak samo, z wynagrodzenia pomniejszonego o 13,71 procent składek.
- Limit dotyczy dni niezdolności w roku kalendarzowym, sumowanych z kolejnych zwolnień.
Rok 50. urodzin to jeszcze 33 dni
Najczęstszy błąd polega na zastosowaniu limitu 14 dni od dnia urodzin. Tymczasem w roku, w którym pracownik kończy 50 lat, obowiązuje go pełny limit 33 dni, niezależnie od tego, czy urodziny wypadają w styczniu, czy w grudniu. Krótszy limit działa od 1 stycznia następnego roku. Pracownik urodzony w 1976 roku kończy 50 lat w 2026 roku, więc w całym 2026 roku ma limit 33 dni, a od 1 stycznia 2027 roku limit 14 dni.
| Rok urodzenia | Rok 50. urodzin | Limit 33 dni do końca roku | Limit 14 dni od |
|---|---|---|---|
| 1976 | 2026 | 2026 | 1 stycznia 2027 |
| 1977 | 2027 | 2027 | 1 stycznia 2028 |
| 1975 | 2025 | 2025 | 1 stycznia 2026 |
Jak sumować kolejne zwolnienia pracownika po pięćdziesiątce
Limit 14 dni dotyczy łącznej liczby dni niezdolności w roku kalendarzowym u danego pracodawcy. Jeżeli pracownik choruje w lutym przez 6 dni i w kwietniu przez 10 dni, to w kwietniu pierwsze 8 dni opłaca pracodawca jako wynagrodzenie chorobowe, a pozostałe 2 dni są już dniami zasiłku chorobowego. Każde kolejne zwolnienie w tym roku to wyłącznie zasiłek. Przy zmianie pracy w ciągu roku nowy pracodawca uwzględnia dni wynagrodzenia chorobowego wypłacone przez poprzedniego, dlatego świadectwo pracy musi zawierać informację o liczbie tych dni. Szybkie wyliczenie kwot daje kalkulator zwolnienia lekarskiego.
- Zliczaj dni kalendarzowe, nie robocze, bo zwolnienie obejmuje także weekendy.
- Sprawdzaj świadectwo pracy nowego pracownika pod kątem dni chorobowego u poprzedniego pracodawcy.
- Pilnuj przejścia z wynagrodzenia na zasiłek w środku jednego zwolnienia.
Zasiłek od 15. dnia: pracodawca jako płatnik albo ZUS
To, kto przekaże pracownikowi pieniądze od 15. dnia, zależy od liczby ubezpieczonych zgłoszonych do ubezpieczenia chorobowego. Pracodawca, który zgłasza ponad 20 ubezpieczonych, jest płatnikiem zasiłków i sam wypłaca zasiłek chorobowy, rozliczając go w deklaracji ze składkami. Mniejszy pracodawca przekazuje dokumenty do ZUS, a zasiłek wypłaca ZUS. W tym drugim przypadku potrzebne jest zaświadczenie płatnika Z-3, a opóźnienia w jego przekazaniu oznaczają opóźnienie wypłaty dla pracownika. Więcej o podstawie i wysokości świadczenia piszemy na stronie o zasiłku chorobowym.
Krótszy limit pracodawcy nie skraca okresu zasiłkowego
Limit 14 dni zmienia tylko podział finansowania. Okres zasiłkowy nadal wynosi 182 dni (270 dni przy gruźlicy i w ciąży), a dni wynagrodzenia chorobowego się do niego wliczają. Obowiązuje też reguła ciągłości: okresy niezdolności oddzielone przerwą nie dłuższą niż 60 dni wlicza się do jednego okresu zasiłkowego bez względu na przyczynę, z wyjątkiem niezdolności w czasie ciąży. Jak to liczyć, opisujemy we wpisie o ciągłości zwolnienia lekarskiego. Po zwolnieniu dłuższym niż 30 dni pracownik przed powrotem musi przejść badania kontrolne zgodnie z art. 229 par. 2 KP.
Co to oznacza dla budżetu i planowania
W zespołach, w których duża część pracowników przekroczyła 50 lat, koszty bezpośrednie pracodawcy z tytułu chorobowego są niższe, bo więcej dni finansuje fundusz chorobowy. Nie znaczy to jednak, że absencja jest tańsza: zastępstwa, nadgodziny i opóźnienia w pracy kosztują tak samo. Warto więc śledzić absencję chorobową w podziale na wiek i dział, a nie tylko sumę wypłaconego wynagrodzenia chorobowego.